Het is tijd voor echte verandering in gewichtsverlies
Afvallen en op gewicht blijven kan moeilijk zijn. Zelfs als je gezond eet en beweegt, kun je terechtkomen in een cyclus van afvallen en weer aankomen.1, 2
Gelukkig begrijpen we ernstig overgewicht, ofwel obesitas, steeds beter. Daardoor verandert ook hoe we erover praten en hoe het behandeld kan worden.
Wat kan afvallen moeilijk maken?
Gewicht verliezen, en het eraf houden, is moeilijk.1
Dieet en meer beweging zijn vaak effectief om gewichtsverlies te bereiken, maar het behouden van het bereikte gewicht vraagt doorgaans om langdurige inzet en aanpassing.2
Soms kan het voelen alsof je alles goed doet en het toch niet lukt. Daarom is het belangrijk om te weten dat het niet jouw schuld is. Obesitas is een chronische ziekte en je lichaam kan zich daardoor verzetten tegen gewichtsverlies.1,3
Onderzoek toont aan dat het lichaam na gewichtsverlies bepaalde reacties in gang zet, die het moeilijker maken om op je nieuwe gewicht te blijven.3-5 Als je afvalt, kan je lichaam minder calorieën gaan verbranden, waardoor je inspanningen om af te vallen na verloop van tijd minder effect hebben.4 Ook kan je lichaam een hormoonrespons hebben, waardoor je je minder vol en vaker hongerig voelt.3 Dat maakt het lastig om door te zetten.
Leef jij met obesitas?
BMI en obesitas
Obesitas is niet alleen een getal op de weegschaal; het is een chronische ziekte die vaak blijvende aandacht en zorg nodig heeft.6 Een veelgebruikte manier om obesitas te meten is de BMI (body mass index). Die vergelijkt je gewicht met je lengte. Maar een zorgverlener kijkt ook naar andere dingen, zoals je tailleomvang en hoe je gewicht invloed heeft op je gezondheid, je dagelijks functioneren en je welzijn.7-9
Een hoge BMI kan een eerste signaal zijn om met een zorgverlener te praten. Je kunt hieronder je lengte en gewicht invullen om je BMI te berekenen en de tabel te bekijken.7
Vul je lengte en gewicht in om je BMI te berekenen en bekijk de onderstaande tabel
BMI is slechts één manier om naar je gezondheid te kijken. Houd er rekening mee dat de BMI-grenzen kunnen verschillen per etnische afkomst. Daarom is het altijd verstandig om je situatie te bespreken met je zorgverlener.8
Bereken jouw BMI*
*Deze BMI-calculator is geen medisch hulpmiddel.7
Vul je lengte en gewicht in om je resultaat te verkrijgen.
Wat betekenen de cijfers?7
< 18.5
Een BMI lager dan 18.5kg/m2, betekent dat je ondergewicht hebt.
18.5 - 24.9
Een BMI tussen 18.5 en 24.9kg/m2, valt binnen het bereik van een gezond gewicht.
25.0 - 29.9
Een BMI tussen 25.0 en 29.9kg/m2, valt binnen het bereik van overgewicht.
≥ 30.0
Een BMI van 30.0kg/m2 of hoger, wijst op obesitas.
Hoe kun je je gewicht aanpakken?
Als je probeert af te vallen, kan je lichaam daar tegenin gaan. Dat heet biologische weerstand – je lichaam wil terug naar het oude gewicht.2,5,6 Omdat obesitas een ziekte is die ontstaat door een ingewikkelde mix van factoren, is het vaak niet gemakkelijk om je gewicht- en gezondheidsdoelen te bereiken en te behouden.6
Er zijn verschillende manieren om je gewicht aan te pakken. Denk aan veranderingen in je leefstijl, zoals gezonder eten en meer bewegen. Maar er zijn ook medische opties, zoals medicijnen of een operatie.6, 10
Je zorgverlener kan samen met jou kijken welke aanpak het beste bij jou past.
Veranderingen in leefstijl
Een gezond gewicht begint vaak met wat je eet en hoe actief je bent. Er is geen dieet dat voor iedereen werkt, maar het helpt om voedzaam te eten en je calorie-inname in balans te houden.4,11 Een diëtist of voedingsdeskundige kan je hierbij ondersteunen.6,12 Bewegen is ook belangrijk. Het stimuleert je stofwisseling en maakt het makkelijker om op gewicht te blijven.4,13 Kleine aanpassingen, zoals vaker lopen of de trap nemen, kunnen al verschil maken. En lichamelijke activiteit is niet alleen goed voor je lichaam, maar ook voor je mentale welzijn.13,14
In Nederland is voor mensen met obesitas een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) een eerste stap in de aanpak van ernstig overgewicht. In een GLI-programma is er aandacht voor gezonde voeding, meer beweging en voor hoe je dit kunt volhouden in het dagelijks leven.15 Jouw zorgverlener kan je meer vertellen over dit behandeltraject.
Behandeling met medicijnen16
Medicijnen die door een arts worden voorgeschreven bij obesitas kunnen mensen met obesitas of met overgewicht en daaraan gerelateerde gezondheidsproblemen helpen hun gewicht te beheersen. Ze verminderen onder andere je eetlust, waardoor het makkelijker wordt om je eetgewoonten aan te passen. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen hebben en zijn niet voor iedereen geschikt. Bijvoorbeeld niet voor mensen met bepaalde medische aandoeningen. Een zorgverlener kan bepalen of je behandeld kunt worden met een medicijn.
In combinatie met een gezondere leefstijl, zoals beter eten en meer bewegen, kunnen deze medicijnen helpen bij gewichtsverlies als onderdeel van een persoonlijk behandelplan. Dit plan stel je samen met een zorgverlener op.
Behandeling met operatie
Bariatrische chirurgie – maagverkleining zoals een maagbypass of gastric sleeve - is een mogelijke behandeling voor mensen met obesitas en met overgewicht gerelateerde gezondheidsproblemen, binnen bepaalde BMI-grenzen.17,18
Een operatie helpt doordat het de hoeveelheid voedsel die je kunt eten beperkt en je eetlust vermindert. Voor een langdurig resultaat is blijvende aandacht voor je eetpatroon, voedingssupplementen en medische begeleiding belangrijk.17-19
Bespreek met je zorgverlener of deze aanpak bij jou past.
Ga met je zorgverlener in gesprek over obesitas
Het kan spannend zijn om je gewicht met je zorgverlener te bespreken. Door even stil te staan bij wat je eerder hebt geprobeerd en wat jou motiveert, voel je je beter voorbereid.
Klik op de vragenlijst om vragen te beantwoorden die je meer inzicht geven in je situatie en je helpen een open gesprek te voeren met je zorgverlener over welke aanpak het best bij jou past.
1. Apovian CM, Aronne LJ, Bessesen DH, et al; Endocrine Society. Pharmacological management of obesity: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2015;100(2):342-362. doi:10.1210/jc.2014-3415
2. Hall KD, Kahan S. Maintenance of lost weight and long-term management of obesity. Med Clin North Am. 2018;102(1):183-197. doi:10.1016/j.mcna.2017.08.012
3. MacLean PS, Bergouignan A, Cornier MA, Jackman MR. Biology’s response to dieting: the impetus for weight regain. Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol. 2011;301(3):R581-R600. doi:10.1152/ajpregu.00755.2010
4. Melby CL, Paris HL, Foright RM, Peth J. Attenuating the biologic drive for weight regain following weight loss: must what goes down always go back up? Nutrients. 2017;9(5):468. doi:10.3390/nu9050468
5. Ochner CN, Barrios DM, Lee CD, Pi-Sunyer FX. Biological mechanisms that promote weight regain following weight loss in obese humans. Physiol Behav. 2013;120:106- 113. doi:10.1016/j.physbeh.2013.07.009
6. Greenway FL. Physiological adaptations to weight loss and factors favouring weight regain. Int J Obes (Lond). 2015;39(8):1188-1196. doi:10.1038/ijo.2015.59
7. National Heart, Lung, and Blood Institute. Overweight and obesity: symptoms and diagnosis. Updated March 24, 2022. Accessed May 15, 2025. https://www.nhlbi.nih.gov/health/overweight-and-obesity/symptoms
8. Busetto L, Dicker D, Frühbeck G, et al. A new framework for the diagnosis, staging and management of obesity in adults. Nat Med. Published online July 5, 2024. doi:10.1038/s41591-024-03095-3
9. Stephenson J, Smith CM, Kearns B, Haywood A, Bissell P. The association between obesity and quality of life: a retrospective analysis of a large-scale population-based cohort study. BMC Public Health. 2021;21(1):1990. doi:10.1186/s12889-021-12009-8
10.National Heart, Lung, and Blood Institute. Overweight and obesity: treatment. Updated March 24, 2022. Accessed May 15, 2025. https://www.nhlbi.nih.gov/health/overweight-and-obesity/treatment
11.Cena H, Calder PC. Defining a healthy diet: evidence for the role of contemporary dietary patterns in health and disease. Nutrients. 2020;12(2):334. doi:10.3390/nu12020334
12.National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Eating & physical activity to lose or maintain weight. Reviewed May 2023. Accessed May 15, 2025. https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/eating-physical-activity
13.American Diabetes Association. Health and wellness: anaerobic exercise and diabetes. American Diabetes Association. Accessed May 15, 2025. https://diabetes.org/health-wellness/fitness/anaerobic-exercise-diabetes
14.National Heart, Lung, and Blood Institute. Exercise and fitness: guide to physical activity. Accessed May 15, 2025. https://www.nhlbi.nih.gov/health/educational/lose_wt/phy_act.htm
15. RIVM Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI): https://www.rivm.nl/gecombineerde-leefstijlinterventie
16.National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Prescription medications to treat overweight & obesity. Reviewed June 2024. Accessed May 15, 2025. https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/prescription-medications-treat-overweight-obesity
17.National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Types of weight-loss surgery. Reviewed September 2020. Accessed May 15, 2025. https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/bariatric-surgery/types
18.National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Potential candidates for weight-loss surgery. Reviewed September 2020. Accessed May 15, 2025. https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/bariatric-surgery/potential-candidatess
19.National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Weight-loss (metabolic & bariatric) surgery. Reviewed July 2016. Accessed May 15, 2025. https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/bariatric-surgery